Te midden van de verschuiving in wereldwijde supermachten komen twee namen naar voren als zwaargewicht-wereldkampioenen: China en de Verenigde Staten.

De constante media-exposure en speculatie kunnen worden vergeleken met een pay-per-view bokswedstrijd.

In één hoek: de grootste energieverbruiker ter wereld—met een bevolking van 1,3 miljard—die eindeloos natuurlijke hulpbronnen opslaat—en bijna 900 miljard dollar aan Amerikaanse schulden bezit.

In de andere: langjarige democratische wereldkampioen—grootste economie—en leider in de productie.

China is de duidelijke favoriet, maar de VS is nog steeds in de race. Op weg naar beneden van een ongeëvenaarde supermacht is het nog steeds een geduchte tegenstander, met een productiesector die China met 40 procent overtreft.

Toch wordt Amerika belast door een federale schuld van 14 biljoen dollar en wijdverspreide werkloosheid. Veel van haar burgers lijken de overwinning al aan China te hebben gegeven. Volgens een Gallup-peiling denkt 52 procent ten onrechte dat China al de nummer één economie ter wereld is.

Hoewel er nog geen knock-out is uitgestoken, is China zeker de favoriet, en Amerika is langzaam hersteld van elke opeenvolgende klap.

Met de intense media-aandacht voor deze twee landen wordt er weinig aandacht besteed aan een andere macht die strijdt om de toppositie in de wereldeconomie: de Europese Unie.

Ter vergelijking: de EU wordt gezien als een afgedankte kandidaat, ver voorbij haar hoogtepunt, die lijkt vast te houden aan een verouderde vechtstijl. Terwijl het continent worstelt met aanhoudende financiële crises—eerst in Griekenland, daarna Ierland, en nu Portugal en Spanje—lijkt elke kans voor Europa om snel op te komen als concurrent in de wereldkampioenschapsring te verdwijnen.

Toch, als de Europese Unie erin zou slagen haar 27 lidstaten op één lijn te laten lopen, zou zij onmiddellijk het grootste bbp ter wereld hebben, met 16,1 biljoen dollar tegenover 14,6 biljoen dollar voor Amerika, volgens het Internationaal Monetair Fonds. China staat op een verre derde plaats met slechts $5,7 biljoen.

De EU heeft inderdaad een berg problemen aan te pakken: schuldenproblemen, scherpe meningsverschillen tussen lidstaten en een 12-jarige hoogte in werkloosheid.

Wanneer Europa echter in crisismodus verkeert, komt het volledige potentieel van het continent naar voren. En terwijl niemand kijkt, staat de EU op het punt een serieuze kanshebber te worden als 's werelds grootste economische macht.

Zaak tegen Europa

Praat over een gestroomlijnde Europese Unie als de hoogste wereldleider roept altijd critici op.

De wereldwijde financiële neergang bracht chronisch fiscaal wanbeheer aan het licht in veel EU-lidstaten. En in een eurozone die aan één valuta is gekoppeld, kan slechts één natie die wankelt rampzalig zijn. Om te voorkomen dat overheden zouden falen, bedacht de vakbond het door het IMF gesponsorde reddingsfonds van 1 biljoen dollar, bekend als het Financial Stabilization Mechanism. Een bijna failliet Griekenland was in juni 2010 als eerste het land dat hulp ontving, en het land lijkt voorlopig stabiel.

De krant Deutsche Welle citeerde Poul Thomsen, hoofd van de IMF-missie in Griekenland, die een update gaf over de voortgang van het land: "Hoewel er enkele vertragingen en tekortkomingen zijn geweest, mag dit het feit niet ondermijnen dat het programma grotendeels op schema ligt." Later voegde hij eraan toe: "We zijn klaar voor de tweede fase van het programma, nadat we de economie succesvol uit de afgrond hebben gehaald."

Na deze verklaring stonden het IMF, de Europese Centrale Bank en de Europese Commissie er echter allemaal op dat Griekenland in haastmodus zou gaan en diepere bezuinigingen doorvoerde om de vereiste doelen te bereiken.

Athene was niet tevreden. Een woordvoerder van de Griekse regering reageerde: "Het gedrag van EU-, IMF- en ECB-functionarissen was onaanvaardbaar. We hebben niemand gevraagd zich met binnenlandse zaken te bemoeien... We hebben behoeften maar ook grenzen, en we onderhandelen met niemand over de grenzen van ons zelfrespect. Wij nemen alleen bevelen aan van het Griekse volk" (ibid.).

Deze uitwisseling zegt veel over het argument tegen het EU-model. Een natie zal in één zin beseffen dat het deel uitmaakt van het collectieve geheel van de EU—zelfs een groot reddingsbedrag accepteren—en dan in de volgende zin eisen dat de EU zich met haar eigen zaken bemoeit!

Elke lidstaat staat voor een uitdaging: noodzakelijke bezuinigingen doorvoeren in zijn land om de eurozone te helpen, terwijl ze op de een of andere manier de sociale voorzieningen behouden die de burgers zijn gaan verwachten. Zelfs een hint van het verlagen van pensioenregelingen of het verhogen van de pensioenleeftijd betekent bijna zeker massale demonstraties en gewelddadige protesten.

Ierland was het tweede land dat gebruikmaakte van het Financial Stabilization Mechanism fonds. Portugal en Spanje lijken dicht achter de voet. Eén ding is zeker: de EU moet snel een oplossing vinden.

Elke EU-crisis roept oproepen op om het continent samen te werken. In het licht van de meest recente problemen in Portugal meldde The Economist dat voorzitter van de Europese Commissie, José Manuel Barroso, beweerde dat "de markten elke dag een heel duidelijk signaal afgeven dat Europa op een meer gecoördineerde manier moet werken als het gaat om economische en financiële kwesties."

Groeiende kloof

Samenwerken is nooit een sterke kant geweest voor EU-lidstaten, en het continent op de rand van mogelijke instorting hebben is daarop geen uitzondering. Fiscaal stabiele noordelijke landen haten het idee om het grootste deel van een puinhoop te dragen die zij zien als veroorzaakt door zuidelijke landen. En de meeste landen die de Middellandse Zee omringen kunnen zich geen scenario voorstellen waarin ingrijpende bezuinigingen niet leiden tot verwoestende protesten die de natie verlammen.

Ideologische confrontaties beperken zich niet tot financiële herstelmethoden—ze duiken bij bijna elke EU-beslissing op. Alle 27 lidstaten hebben concurrerende belangen, en elk land kan zich afmelden van maatregelen tegen zijn eigen belangen. Zo gebruiken slechts 17 landen in de unie de euro.

Naast opt-outs betekent consensus bereiken ook het vinden van gemeenschappelijke grond. Dit is al moeilijk genoeg in de Verenigde Staten onder een tweepartijenstelsel. In Europa betekent consensus vaak tandeloze resoluties en wetgeving die bijna onmogelijk te handhaven zijn.

Omdat hun economieën aan de euro zijn gekoppeld, wil elke EU-lidstaat voorkomen dat landen als dominostenen in reddingsoperaties vallen. Om dat te doen moet het echter een gemeenschappelijke basis vinden over hoe het probleem aan te pakken.

Het noorden, geleid door Duitsland, lijkt bereid om wankelende economieën te ondersteunen, maar deze "financier"-landen willen echte, duurzame inspanningen zien van landen die steun ontvangen om hun begrotingen in balans te brengen.

Met Portugal, het volgende land dat mogelijk hulp nodig heeft, komt de noord-zuid kloof scherper in de schijnwerpers te staan. In plaats van direct een reddingspakket voor "zuidelijk" Portugal voor te stellen, bood "noordelijk" Duitsland een "concurrentiepakket" aan, waarin de pensioenleeftijd wordt verhoogd en plafonds worden vastgesteld aan salarissen en federale uitgaven.

Deze stap heeft kritiek opgeroepen vanuit Portugal, dat vindt dat Berlijn zijn economie in gevaar brengt voor Duits gewin. "'Portugal zal zijn werk blijven doen' om de crisis te beëindigen," zei minister van Financiën Carlos Costa Pina na een veiling van schatkistwissels en een terugkoop van staatsobligaties als onderdeel van het schuldenherfinancieringsplan. ' Maar Europa is traag geweest met het bijdragen,' voegde hij eraan toe" (The Wall Street Journal).

"De Duitse minister van Financiën Wolfgang Schaeuble verwierp het idee dat rijkere staten hun voeten traag trekken en vertelde verslaggevers dat Europa met 'bliksemsnelheid' kan handelen om het reddingsfonds te versterken indien nodig," meldde Bloomberg .

Duitsland is wellicht het enige EU-land dat zulke sterke eisen kan stellen, aangezien het de financiële storm goed heeft doorstaan en nu zit met een aanzienlijk monetair overschot. En Europa lijkt klaar om zich te buigen voor de wil van Berlijn, zoals blijkt uit het artikel in de Montreal Gazette , "Duitsland aan het stuur, Managing Europe Debt Crisis."

"Bondskanselier Angela Merkel bepaalt nu de lijnen, met Frankrijk als duidelijk junior partner, en stelt eisen voor economische beleidscoördinatie langs Duitse modellen en gebruikt haar invloed als Europese betaalmeester om acceptatie te krijgen.

"De boodschap uit Berlijn is: 'Als je wilt dat Duitse belastingbetalers de eurozone financieren, zul je Duitse fiscale regels in je grondwetten moeten accepteren, je pensioenleeftijd moeten verhogen en je economieën concurrerender moeten maken.'

"Na een aanvankelijke tegenreactie lijken Europese partners volgende maand te zullen buigen voor enkele van Berlijns eisen als prijs voor Duitse instemming met een sterker, flexibeler eurozone-reddingsfonds.

"Griekenland en Ierland, die al IMF/EU-reddingsoperaties hebben ontvangen, zijn niet in de positie om te discussiëren. Anderen, zoals Spanje en Portugal, die worstelen om de druk van de obligatiemarkt vanwege hun hoge begrotingstekorten af te weer, hebben weinig keus dan te voldoen."

De EU financieren

Duitsland was niet blij om Griekenland te redden. Destijds citeerde The Associated Press de Duitse bondskanselier Angela Merkel die zei dat het fonds van 1 biljoen dollar "niet meer deed dan tijd kopen om de verschillen in concurrentievermogen en begrotingstekorten van eurolanden op orde te krijgen."

Sindsdien heeft bondskanselier Merkel in Duitsland een tegenreactie gekregen vanwege haar steun aan de reddingsoperatie, zoals te zien was bij de verkiezingen in Hamburg in februari, die eindigden met aanzienlijke verliezen voor haar Christendemocratische Partij.

Deze eerste van zeven stemmingen die dit jaar in heel Duitsland gepland staan, zouden de populariteit van mevrouw Merkel en haar beleid op de proef stellen. Hoewel analisten waarschuwen om deze verkiezingen niet te veel te benadrukken, lijkt de Duitse natie via mevrouw Merkel een definitief signaal aan de EU te sturen: "Neem Duits-stijl budgetten aan, of we laten u falen."

Andere individuele lidstaten en de EU zelf trotseren nog steeds de eisen van Duitsland en andere financieel stabiele landen die de touwtjes beginnen te bepalen.

"Er zijn grenzen aan creativiteit bij het opzetten van nieuwe bestuursmechanismen en het mag niet leiden tot disfuncties in het bestaande EU-beleid," zei de heer Barroso, geciteerd door de Montreal Gazette.

Mevrouw Merkel weerlegde oproepen van de Europese Commissie en het Europees Parlement om vast te houden aan de "gemeenschapsmethode" — waarbij alle 27 landen inspraak hebben — bij het reageren op de eurozonecrisis.

"Waar er geen gemeenschapsbevoegdheid is, kan de gemeenschapsmethode duidelijk niet worden toegepast," zei zij in een Europese beleidstoespraak afgelopen november (ibid.).

EU-nieuwsanalisten zijn Duitsland gaan zien, met Frankrijk aan zijn zijde, als de belangrijkste stem in de EU.

De Associated Press: "Zij aan zij stonden de Franse president Nicolas Sarkozy en de Duitse bondskanselier Angela Merkel kort met de gastheer van de [Europese Unie]-top, Herman Van Rompuy, de EU-voorzitter. Maar ze lieten geen twijfel over wie de vergadering werkelijk bezat, en de Europese Unie zelf. Ze hebben een band gevormd die steeds meer de feitelijke stem en beleidsmaker is geworden voor iedereen, of de andere 25 EU het nu leuk vinden of niet."

The Telegraph: "De crisis legt ook de groeiende noord/zuid-kloof in de eurozone bloot, in het bijzonder de onevenwichtigheden tussen overschot- en tekortlanden (die zelf een weerspiegeling zijn van een breder mondiaal probleem). Deze zullen moeten worden gecorrigeerd, wat onvermijdelijk een lang en complex proces zal zijn." De krant concludeerde: "Allen lijken voorbestemd om economische satrapen van het noorden te worden, en in het bijzonder van Duitsland."

The New York Times: "En naarmate het economische vermogen van Duitsland om te leveren groeide in vergelijking met dat van veel buren, begon mevrouw Merkel harder te praten. Tijdens een bijeenkomst van de Europese Unie over economische doelstellingen in maart 2010 klaagde ze dat, als het verleden iets was om af te gaan, andere landen tekortschieten en de Duitsers harder zouden moeten werken om dat te compenseren, zei een EU-diplomaat.

Als Berlijn Europa financiert, wil het de touwtjes bepalen.

Duits model

Duitsland is niet "alleen maar praat." Het is een van de weinige landen die de financiële storm heeft doorstaan—door zuinigheid en strenge zakelijke tactieken—en veel Duitsers vinden dat de EU dit voorbeeld moet volgen.

In 2010 groeide de Duitse economie het snelst sinds de hereniging. Het BBP groeide met 3,6 procent, ruim voor andere rijke economieën. Ter vergelijking: het Amerikaanse BBP groeide vorig jaar slechts met 2,9 procent. Van de welvarende G7-landen staat Duitsland alleen als het enige land met een BBP per persoon in 2010 boven het niveau van 2007. Ook is het werkloosheidspercentage op het laagste niveau in 18 jaar—minder dan 7,5 procent.

Volgens Agence France-Presse "groeide de Duitse export in 2010 met 18,5 procent tot 951,9 miljard euro ($1,3 biljoen"), aldus het nationale statistiekbureau... terwijl het handelsoverschot van Berlijn met 11,2 procent steeg tot 154,3 miljard."

Het Duitse geheim? Deels de "Mittlestand"—een leger van kleine en middelgrote bedrijven, die over het algemeen familiebezit zijn. Veel van deze bedrijven hebben een vaak obscure nichemarkt uitgestippeld en domineren dat vakgebied, zoals het bouwen van machines die schoppen produceren of teer omzetten van oude wegen om te hergebruiken om nieuwe te asfalteren. Deze bedrijven, die doorgaans minder dan 500 werknemers hebben en bekend staan om hun aandacht voor detail en financiële voorzichtigheid, vormen het hart van de Duitse motor.

Grote bedrijven bloeien ook in Duitsland. Zo blijft autofabrikant BMW profiteren van China's enorme honger naar luxeauto's.

Een ander pluspunt is dat Berlijn onderzoeksgebieden financiert om innovatie te stimuleren en de exportgroei voort te zetten.

Bovendien gokten Duitse bedrijven aan het begin van de financiële crisis door het merendeel van hun werknemers vast te houden, terwijl bedrijven in andere landen werknemers ontsloegen. Naarmate de markt verbeterde, stond Duitsland al klaar om aan de vraag te voldoen.

Economen merken op dat Duitsland zwakke punten heeft: een vergrijzende beroepsbevolking, weinig kinderen en een onderwijssysteem dat slecht is toegerust om aan de vraag naar hoogopgeleide werknemers te voldoen.

Het belangrijkste is dat het land een exportoverschot heeft, wat betekent dat zowel de overheid als de individuele consument op grote reserves zitten. Hoewel dit positief klinkt, betekent het dat geld dat de economie zou kunnen stimuleren sluimerend op bankrekeningen ligt.

Het Economist-artikel "Duitsland: Europa's Motor" beschrijft de verbluffende ommekeer van het land: "Tien jaar geleden was Duitsland de zieke man van Europa, geplaagd door trage groei en hoge werkloosheid, waarbij grote fabrikanten zich wanhopig terugtrekken naar lagere kosten. Nu, ondanks de recessie, is de werkloosheid lager dan vijf jaar geleden. Hoewel Duitsland onlangs zijn positie als grootste exporteur ter wereld aan China heeft afgestaan, blijft zijn exportkracht onverminderd. Als aandeel van het BBP zal het overschot op de lopende rekening dit jaar groter zijn dan dat van China.

"Deze prestatie weerlegt het beeld, dat in Amerika en Azië gebruikelijk is, van Europa als een afgedankt continent dat niet in staat is te veranderen. En voor de rest van Europa valt er veel te zeggen voor een sterke economie in het geografische en politieke centrum van het continent. Toch veroorzaakt het succes van Duitsland paradoxaal genoeg ook problemen voor zijn buren—problemen die zij, en Duitsland, moeten aanpakken."

Deze problemen zijn al begonnen te verdwijnen. Een groot deel van de Duitse groei in 2010 kwam inderdaad uit binnenlandse vraag in plaats van uit export. Daarnaast meldde Bloomberg dat het vertrouwen van het bedrijfsleven in het land het hoogste niveau bereikte sinds de registratie in 1991. Het nieuws zal naar verwachting leiden tot een toename van aanwervingen en de consumentenbestedingen stimuleren.

Dit is goed nieuws voor Europa. De toekomstige groei in Duitsland is gekoppeld aan economische stabiliteit in de rest van de EU. Om de economische expansie voort te zetten, moet Duitsland investeren om de EU-economie te stimuleren. Bovendien moet de EU, om te overleven, de hulp – en een leidende stem – van Duitsland accepteren.

Schrijven op de muur

The New York Times merkte op dat een assertief Duitsland "een fundamentelere vraag oproept, een met belangrijke historische ondertonen, niet alleen voor kleinere Europese landen, maar ook voor Frankrijk: Is de rest van Europa bereid openlijk Duits leiderschap te accepteren?"

Gedurende 500 jaar was Europa de as waar de wereld omheen draaide. Het was de leider in wetenschap, wiskunde, bedrijfskunde, kunst, muziek, onderwijs en technologie.

In die tijd kwamen monumentale gebeurtenissen uit Europa voort: de Renaissance, de Franse Revolutie, de Industriële Revolutie en twee wereldoorlogen.

Het continent had de rijkste en machtigste landen, en één land was consequent het hart van Europa's macht: Duitsland. Denk aan het Frankisch-Germaanse koninkrijk—de regering van Karel de Grote—Otto de Grote die het Heilige Roomse Rijk van het Eerste Rijk stichtte—het bewind van Karel V—en de lang bestaande Habsburgse dynastie.

Europa staat op het punt terug te keren als drijvende kracht in wereldgebeurtenissen. In de komende jaren zullen niet-coöperatieve, onderpresterende landen steeds irrelevanter worden en zullen de teugels van de eurozone worden overgedragen aan één gestroomlijnde leider.

Hoewel de vaak verdeelde Europese Unie al lang niet is voldaan aan de hoge verwachtingen die ze bij haar oprichting had, is het historische model voor een echte Verenigde Staten van Europa aanwezig. Met de juiste mix van EU-crises zal Europa weer verenigd zijn, klaar om alles aan te kunnen wat er op zijn pad komt.

Naarmate China opkomt en de Verenigde Staten zich blijven afsluiten van hun rol als enige supermacht, verschijnt er opnieuw een grootmacht op het wereldeconomische toneel.

Zorg dat je Europa en Duitsland in de gaten houdt.