"Geef mij uw vermoeiden, uw armen, uw samengedrongen massa's die verlangen naar vrije adem..." Deze woorden, gegraveerd op een plaquette in het Vrijheidsbeeld in de haven van New York City, gelden voor een onwaarschijnlijke plek van de laatste tijd: Duitsland.

Het land leidt de westerse reactie op een wereldwijde vluchtelingencrisis. Er zijn naar schatting 60 miljoen ontheemden verspreid over de hele aarde door oorlog, economische neergang en milieurampen.

Vorig jaar nam Duitsland een miljoen vluchtelingen op uit Azië, Afrika en het Midden-Oosten. Het opende met name zijn grenzen voor duizenden mannen, vrouwen en kinderen die vluchtten voor de conflicten in het overwegend islamitische Irak en Syrië—ondanks islamitische terreuraanslagen in de hele Europese Unie.

Amnesty International noemde de burgeroorlog in Syrië de "ergste humanitaire crisis van onze tijd." Anderen noemen het de ergste sinds de Tweede Wereldoorlog.

De context van de Tweede Wereldoorlog begint te bepalen waarom Duitsland het voortouw neemt in het opnemen van vluchtelingen.

Een opiniestuk van Bloomberg legde uit: "De uitdrukking 'Duits moreel leiderschap' klinkt misschien vreemd voor velen over de oren, gezien de rol die het land speelde in twee wereldoorlogen en de recentere verontwaardiging over de harde houding tegenover de Griekse schuldenproblemen. Toch zou iedereen die ziet hoe het land heeft gereageerd op de [2015] vloedgolf van vluchtelingen, dat leiderschap als feit moeten erkennen.

"Waarom zo'n transformatie heeft plaatsgevonden is een moeilijke vraag om te beantwoorden, niet in de laatste plaats omdat Duitsland nog in de jaren negentig op een veel minder heldhaftige manier reageerde op de golf vluchtelingen die de oorlog in het voormalige Joegoslavië ontvluchtten."

Begrijpelijkerwijs wil Duitsland op deze kwestie aan de juiste kant van de geschiedenis staan. Toch heeft het spelen van een centrale rol in het opnemen van vluchtelingen de Gordian-knoop-complexiteit van de crisis blootgelegd—zowel voor het land als voor de hele wereld.

Hartstring-motivaties

Zelfs een oppervlakkige blik op de woeste Syrische burgeroorlog bewijst dat er legitieme vluchtelingen uit de regio zijn. Hun situatie maakt het gemakkelijk te begrijpen waarom landen asiel zouden bieden.

Amnesty International vatte de situatie samen: "Sinds het harde optreden tegen vreedzame protesten in maart 2011 zijn meer dan 190.000 mannen, vrouwen en kinderen omgekomen. 11,6 miljoen mensen zijn gevlucht voor het geweld in Syrië, een verbluffend aantal dat bijna drie keer de bevolking van Nieuw-Zeeland is.

"Wat begon als een vreedzame roep om vrijheid is uitgegroeid tot een verwoestende burgeroorlog. Met een steeds stijgend dodental en miljoenen zonder voedsel, water of gezondheidszorg, zijn de mensen die het meest door de gevechten zijn getroffen onschuldige burgers."

Elke dag vluchten naar schatting 5.000 mensen uit hun huizen in Syrië. Ongeveer vier miljoen hebben landen in de omliggende regio overstroomd.

Wanneer mensen vluchten uit door oorlog verscheurde gebieden van het Midden-Oosten—zelfs naar Europa—zullen ze waarschijnlijk in een andere verarmde plek terechtkomen, vol voortdurende ontberingen en hartzeer.

Voor Syriërs die naar Europa vluchten, is de eerste stap het oversteken van de grens. Een route is om te voet naar het noorden te migreren, maar andere nemen een kortere maar gevaarlijkere route: kleine boten van de westkust van Turkije naar Griekse eilanden in de Egeïsche Zee.

Volgens de Internationale Organisatie voor Migratie kwamen in 2015 meer dan 3.770 mensen om het leven tijdens de oversteek van de Middellandse Zee. Sinds begin 2016 heeft ongeveer één op de 190 die probeerde de zee over te steken, het niet gehaald.

Degenen die wel op Europese bodem terechtkomen, bevinden zich op straat in het schuldenplaagde Griekenland, waar het werkloosheidspercentage rond de 25 procent schommelt.

Sommigen, met de hoop Duitsland te bereiken—waar er veel banen zijn—blijven achter om net buiten de gesloten Macedonische grens te kamperen.

De omstandigheden voor de mensen die in de geïmproviseerde kampen wonen, verslechteren naarmate er elke dag meer mensen arriveren. Een noodcoördinator van het Internationale Rode Kruis vertelde aan de BBC: "Veel mensen hier zijn doorweekt van het moeten slapen in het openbaar; het daalt hier 's nachts nog steeds onder de 10 graden Celsius. We zien nu al veel griepgevallen, vooral bij kinderen, dus stel je voor dat ze weer buiten in het natte water moeten slapen. Het kan uitgroeien tot een zeer ernstig gezondheidsprobleem."

Immigranten hebben zelfs een gemeenschap gecreëerd uit de voormalige olympische locaties in Turijn, Italië. The Guardian meldde: "De bewoonde gebouwen verkeren in slechte staat en hebben 'voortdurend onderhoud' nodig, volgens [Nicolo] Vasile, die... werktuigbouwkundig ingenieur is. Hij beschrijft ze als permanente, betonnen constructies met tijdelijke binnenkanten en zwakke binnenmuren van gipsplaten. 'Deze zijn niet gebouwd om eeuwig mee te gaan; Ze zijn twee weken lang gebouwd,' zegt hij, met als verwijzing naar problemen met schimmel, sanitair en elektriciteit.

"Binnen wordt bijna alle beschikbare ruimte ingenomen door matrassen. Een van de overvolle gebouwen, gebouwd om minder dan 100 atleten tijdens de Spelen te huisvesten, is nu de thuisbasis van wel 500 mensen."

Toen hem werd gevraagd waarom hij hier wilde wonen, legde een bewoner van het opvanghuis uit wat hem ertoe bracht Libië te verlaten: "Ik bleef om geld te verdienen [werkte in een café] en stuurde het terug naar mijn familie [in Senegal]. Maar toen namen de problemen toe, iedereen had wapens op straat... er was geen werk meer, geen geld meer."

Terug in Idomeni, Griekenland, waar 10.000 migranten kamperen buiten de gesloten grens met Macedonië, zei een 27-jarige Palestijnse man die twee dagen gevangen zat in niemandsland tussen prikkeldraadhekken: "Dit is alsof het uit de film komt. We kunnen niet naar Europa, we kunnen niet naar Griekenland. Niemand wil ons" (Reuters).

Gezien de situatie heeft bondskanselier Angela Merkel voortdurend gepleit voor een open-deurbeleid voor degenen die voor oorlog vluchten. Zij en andere EU-leiders werken samen met Turkije om de dagelijkse stroom van nieuwe migranten naar het continent te beperken, maar zij blijft bij haar belofte om degenen in nood te accepteren.

Nog een reden

Naast humanitaire motieven is er nog een andere reden voor het vluchtelingenbeleid van Duitsland. Deze keer is het pragmatischer: een laag geboortecijfer en een afnemend aantal beroepsbevolking betekent dat het land meer volwassenen nodig heeft.

Deze noodzaak bracht politici ertoe de term Willkommenskultur te bedenken, wat "welkomcultuur" betekent.

The Guardian legde de betekenis van het woord uit: "Een paar jaar geleden bedacht door politici, was het oorspronkelijk bedoeld als de sireneroep die mensen uit andere landen naar Duitsland zou trekken om naar Duitsland te komen en het grote tekort aan geschoolde arbeiders in uitgestrekte, dunbevolkte gebieden zoals Brandenburg en Mecklenburg-Voor-Pommeren te compenseren.

"Tegenwoordig wordt Willkommenskultur gebruikt om hulp aan te moedigen voor de honderdduizenden vluchtelingen die naar Duitsland komen. En duizenden Duitsers hebben bijgedragen; ze brengen eten en kleding naar de kampen, brengen vluchtelingen in hun eigen auto's naar vergaderingen met de autoriteiten, betalen hun reisgeld, betalen hun medische rekeningen, geven Duits les, vertalen formulieren, delen banken en fietsen, fungeren als nanny's, openen voetbalclubs, scholen en kleuterscholen voor vluchtelingenkinderen en gaan op demonstraties tegen rechtse aanvallen door het hele land."

Toch is de realiteit van het verwelkomen van vluchtelingen voor geschoolde functies misschien niet zo goed als het op papier leek.

Het probleem met het plan? Politico antwoordde dat de meeste vluchtelingen "de vaardigheden missen die Duitse bedrijven nodig hebben."

"Laten we onszelf niet voor de tuin houden," zei Ludger Woessmann, directeur van het in München gevestigde Ifo Center for the Economics of Education, tegen het tijdschrift. "Voor zover we tot nu toe weten, lijkt het erop dat de meeste vluchtelingen eerst uitgebreide training nodig hebben en zelfs dan is het verre van zeker dat het zal werken."

Politico vervolgde: "Zelfs degenen met opleiding hebben vaak niet de vaardigheden die in Duitsland worden verwacht. Gemiddeld had een leerling van groep acht in het vooroorlogse Syrië een vergelijkbaar niveau als een leerling uit groep 5 in Duitsland, volgens de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO)."

Numbers Game

Toch is massale educatie van vluchtelingen slechts één probleem. Een andere is het enorme aantal mensen dat asiel zoekt.

The Atlantic plaatste de situatie in perspectief in zijn artikel "The Staggering Scale of Germany's Refugee Project." Een langer citaat uit het stuk vergelijkt hoe zo'n massale migratie eruit zou zien als die in de Verenigde Staten zou plaatsvinden.

"Er is geen duidelijke parallel voor dit soort toestroom in de Verenigde Staten. Op papier is de VS een reus op het gebied van vluchtelingenacceptatie, met meer vluchtelingen dan elk ander land ter wereld samen, volgens Kathleen Newland, senior fellow en medeoprichter van het in Washington gevestigde Migration Policy Institute. Maar er is een verschil, wees ze erop, tussen de vluchtelingen die de Verenigde Staten hervestigen en de asielzoekers die in Duitsland aankomen. In het eerste geval worden individuen zorgvuldig buiten het bestemmingsland gecontroleerd en pas daarna in dat land herhuisvest. In het laatste geval stromen mensen over de grens—ze presenteren zich feitelijk ter plaatse—en vragen vervolgens om staatsbescherming."

"'Ik denk dat [het onderscheid] niet breed wordt gewaardeerd,' zei Newland. 'Wanneer Duitsland zegt: "We krijgen dit jaar 800.000 mensen," zijn dit niet mensen die Duitsland op welke manier dan ook heeft geselecteerd of uitgenodigd. Deze mensen komen gewoon opdagen.' Daarentegen zijn degenen die door de Verenigde Staten zijn toegelaten, eerst geselecteerd op basis van bijzondere kwetsbaarheid of speciale banden met de VS, en daarna 'hebben ze ook 'de meest lange, uitputtende en arbeidsintensieve veiligheidscontrole ondergaan die je je kunt voorstellen,' aldus Newland. 'Het duurt meestal één tot twee jaar voordat iemand dat proces doorloopt zodra hij of zij is doorverwezen voor hervestiging.' Duitsland, voegde ze eraan toe, staat voor een enorme directe uitdaging om deze asielzoekers voedsel, huisvesting en 'weersgeschikte kleding' te bieden.

"Met andere woorden, stel je een enorme toename van ongedocumenteerde immigratie over de zuidelijke grens van Amerika voor. Pew Research heeft geschat dat er sinds 2009 gemiddeld ongeveer 350.000 nieuwe ongeautoriseerde immigranten elk jaar de Verenigde Staten zijn binnengekomen. (Netto migratie is om verschillende redenen veel lager, waaronder dat elk jaar een groot aantal ongedocumenteerde immigranten wordt gedeporteerd.) Dat is slechts ongeveer 40 procent van het aantal asielzoekers dat naar verwachting vóór het einde van het jaar in Duitsland zal aankomen.

"Denk nu eens na over wat dat proportioneel betekent. De Verenigde Staten hebben bijna vier keer zoveel inwoners als Duitsland en zijn bijna 28 keer zo groot qua territorium. Duitsland is in feite veel dichter bij Californië dan bij de Verenigde Staten—iets kleiner qua land, maar ongeveer twee keer zo bevolkt, met een grotere economie. Wat betreft het bbp per hoofd van de bevolking lag Californië in 2014 voor op Duitsland."

Hoewel Duitsers proberen positief te blijven over de immigrantentoestroom, zijn er tekenen dat er dingen veranderen. Volgens de publieke omroep ARD denkt 80 procent van de Duitsers dat de situatie uit de hand loopt. Volgens een peiling in Focus magazine vindt veertig procent dat Angela Merkel vanwege deze kwestie zou moeten aftreden.

Vicieuze cirkel

Ondanks nobele bedoelingen en mogelijke economische voordelen brengt het accepteren van moslimvluchtelingen een reeks onbedoelde gevolgen met zich mee—vooral nu de twee islamitische terreuraanslagen in Parijs niet ver achter de rug liggen en de Islamitische Staat belooft dat er meer zullen komen.

De dreiging om terroristen met legitieme vluchtelingen binnen te laten is heel reëel. Een van de daders van de aanslag in Parijs zou met een groep asiel in de EU zijn binnengekomen. En de Franse president François Hollande noemde Syrië een "fabriek van terroristen."

Uitzoeken wie echt hulp nodig heeft en wie klaar is om een zelfmoordvest aan te trekken is een logistieke nachtmerrie.

Bovendien heeft het mengen van Europese cultuur met de islam al eeuwenlang problemen veroorzaakt. Elke keer dat er een toestroom van moslims is, neemt xenofobie toe. Elke criminele slechte zaad in een groep vluchtelingen zorgt ervoor dat sommigen hen allemaal als religieuze extremisten afschilderen.

Dit alles houdt een vicieuze cirkel in stand.

Elke protest van anti-islamistische groepen in Europese landen wordt vervolgens door groepen zoals Islamitische Staat gebruikt als bewijs dat het Westen moslims wil vernietigen. Ze kunnen vervolgens meer extremisten voor hun zaak werven—wat leidt tot meer onrust in het Midden-Oosten en meer vluchtelingen. Het leidt ook tot de mogelijkheid van meer terreuraanslagen in de hele EU.

De realiteit van oorlog in de 21e eeuw voegt nog meer complicaties toe. Militair conflict is niet langer zo eenvoudig als geallieerden tegen de asmogendheden zoals in de Tweede Wereldoorlog. Tegenwoordig zijn er concurrerende religieuze milities, politieke milities, individuele naties, coalities van landen en de Verenigde Naties die allemaal verwikkeld zijn in langdurige conflicten—vaak met tegenstrijdige agenda's binnen elke groep.

In dit alles moet Duitsland, als het aan de juiste kant van de geschiedenis wil staan, een dunne lijn bewandelen.