Het Serengeti-Mara ecosysteem is een van de grootste en meest beschermde ecosystemen ter wereld, met een oppervlakte van 25.000 vierkante mijl en omvat het Serengeti National Park en het Maasai Mara National Reserve in Oost-Afrika.

Elk jaar maken een miljoen gnoes, een half miljoen gazelle en 200.000 zebra's de gevaarlijke tocht van het Serengeti National Park in Tanzania naar het Maasai Mara-reservaat in Kenia, op zoek naar water en weidegrond.

Nu heeft een internationaal team van wetenschappers ontdekt dat toegenomen menselijke activiteit langs de grenzen een nadelig effect heeft op planten, dieren en bodems.

De studie werd geleid door de Universiteit Groningen met samenwerkingspartners van 11 instellingen wereldwijd, waaronder de universiteiten van York, Glasgow en Liverpool.

Bevolkingsgroei

De studie keek naar 40 jaar aan gegevens en toonde aan dat sommige grensgebieden het afgelopen decennium een toename van 400 procent in de menselijke populatie hebben gezien, terwijl grotere diersoorten in belangrijke gebieden in Kenia met meer dan 75 procent zijn afgenomen.

De studie laat zien hoe bevolkingsgroei en een toestroom van vee in de bufferzones van de parken het gebied voor migratie van gnoes, zebra's en gazellen heeft verkleind, waardoor ze meer tijd besteden aan het grazen van minder voedzame grassen dan voorheen. Dit heeft de frequentie van natuurlijke branden verminderd, waardoor de vegetatie verandert en de begrazingsmogelijkheden voor andere dieren in de kerngebieden worden verstoord.

De studie toont aan dat de effecten zich door de voedselketen verspreiden, minder smakelijke planten bevoordelen en de gunstige interacties tussen planten en micro-organismen veranderen die het ecosysteem in staat stellen essentiële voedingsstoffen op te vangen en te benutten.

Toekomstige Schokken

De effecten kunnen het ecosysteem mogelijk minder veerkrachtig maken tegen toekomstige schokken zoals droogte, waarschuwen de wetenschappers.

De auteurs concluderen dat, zelfs voor redelijk goed beschermde gebieden zoals de Serengeti en Mara, alternatieve strategieën nodig kunnen zijn die het samenleven en het bestaan van lokale mensen en wilde dieren in de landschappen rondom beschermde gebieden in stand houden. De huidige strategie van steeds strengere grenzen kan een groot risico vormen voor zowel mensen als wilde dieren.

Dringende behoefte

Dr. Colin Beale van de afdeling Biologie van de Universiteit van York zei: "Beschermde gebieden in heel Oost-Afrika staan onder druk van een breed scala aan bedreigingen. Ons werk toont aan dat inbreuk door mensen als net zo ernstig moet worden beschouwd als bekendere kwesties zoals stroperij..."

Dr. Michiel Veldhuis, hoofdauteur van de studie van de Universiteit Groningen, zei: "Er is een dringende noodzaak om de grenzen van beschermde gebieden te heroverwegen om biodiversiteit te kunnen behouden. De toekomst van 's werelds meest iconische beschermde gebied en de bijbehorende menselijke bevolking kan ervan afhangen."

Dr. Simon Mduma, directeur van het Wildlife Research Institute van de Tanzaniaanse overheid, voegde toe: "Deze resultaten komen op het juiste moment, aangezien de Tanzaniaanse regering nu belangrijke stappen onderneemt om deze problemen op nationaal niveau aan te pakken."

"Dit artikel levert belangrijk wetenschappelijk bewijs voor de verstrekkende gevolgen van de toegenomen menselijke druk rond het Serengeti-Mara-ecosysteem, informatie die nu dringend nodig is voor beleidsmakers en politici."