"Leteni kitabu cha kukunjwa na unisomee," Mfalme Yehoyakimu aliamuru. Wakuu wake walikuwa wamemwambia tu juu ya hati ya kushangaza iliyoandikwa na mmoja wa manabii wa Mungu. Iliambiwa kuwa na unabii wa kutatanisha kuhusu hatima yao.

Msaidizi alitumwa kuchukua kitabu hicho cha kukunjwa, kukifungua na kuanza kumsomea mfalme wa Yuda alipokuwa akijipasha moto mbele ya mahali pa moto.

Kwa mshangao wa wakuu waliosimama karibu, kila wakati mtu huyo alipomaliza kusoma sehemu ya maandishi, mfalme alishika kitabu hicho bila kueleweka na kukata sehemu hiyo kwa kisu kabla ya kuitupa kwenye moto!

Badala ya kutupa kitabu kizima motoni mara moja, mfalme asiye na heshima alirudia ibada hii ya ajabu hadi hati nzima takatifu ilipochomwa moto. Wakuu walimsihi mfalme asichafue Neno la Mungu, lakini aliwapuuza na kutupa kila kipande ndani hadi kitabu chote kiwe majivu. Katika akili iliyopotoka ya mfalme, maneno na matukio waliyoelezea yalikuwa yamepotea milele.

Bila kukata tamaa, Mungu aliamuru mwandishi wa kitabu hicho—nabii Yeremia na msaidizi wake—kuandika upya maandishi. Kisha akamwadhibu mfalme kwa kutoheshimu ujumbe wake. Mungu aliwafukuza wazao wa mfalme kutoka kwenye kiti cha enzi na kutangaza kwamba maiti yake itaachwa kuoza kama mnyama aliyekufa katika mitaa ya Yerusalemu (Yer. 36: 20-30).

Ruhusu akaunti hii ya Biblia ya Agano la Kale kuonyesha urefu ambao Mungu alienda kuhifadhi Maandiko. Hangeruhusu hata sehemu ndogo ya maneno Yake yaliyoandikwa kuharibiwa na kuwaadhibu vikali wale walioyachafua.

Kwetu sisi leo, kuchoma Biblia haimaanishi kuwa maneno ya Mungu yamepotea milele. Maandiko ni moja wapo ya maandishi yaliyochapishwa zaidi wakati wote. Hata hivyo wengi leo wanashiriki kupuuza kwa Yehoyakimu kwa kile Mungu anachosema. Ni mtindo kuona maneno Yake kama mawazo yaliyounganishwa ya wachungaji wasio na elimu na washabiki wa kidini.

Lakini sio kila mtu ana uadui waziwazi dhidi ya Maandiko. Wako wazi kwa wazo la Biblia kuwa Neno la Mungu, lakini wanajitahidi kujua ikiwa kitabu kilicho kwenye rafu zao kinawakilisha maandishi ya asili ya Kiebrania na Kigiriki kama ilivyoongozwa na kutolewa na Mungu. Je, Maandiko yaliyotangazwa kuwa mtakatifu yanalingana na maneno ya asili na dhamira yao ya kweli?

Biblia inasema kila neno la Mungu ni safi (Mithali 30: 5). Mtunga-zaburi aliongeza, "Maneno ya Bwana ni maneno safi ...yaliyotakaswa mara saba" (Zab. 12:6). Je, Mungu angeweka juhudi hizi zote katika kuhakikisha uadilifu wa maneno Yake ili tu kuyaacha yapotoshe baada ya muda? Aliahidi hawatafanya hivyo.

Ikiwa wanadamu wenye makosa wanaweza kufanikiwa kuhifadhi ukweli wa hati muhimu, kama vile katiba za serikali au ripoti za kifedha, Mungu anaweza kuhifadhi Kitabu chake.

Hadithi ya jinsi alivyobuni matukio ya kimungu ili kudumisha usahihi wa Biblia kwa maelfu ya miaka inathibitisha kwamba alishika Neno Lake.

"Maneno Yangu Hayatapita"

Yesu Kristo alisema katika Mathayo 24:35: "Mbingu na nchi zitapita, lakini maneno yangu hayatapita." Alisema kwa usahihi zaidi, "Mbingu na nchi zitakapopita, jot moja au kitambaa kimoja hakitapita kutoka kwa sheria, mpaka yote yatimie" (Mt. 5:18).

Yesu Kristo anaitwa Neno la Mungu (Yohana 1: 1, 14). Hakika angeelewa yote unayopaswa kujua kuhusu maandiko. Kwa hivyo, ili kujifunza zaidi juu ya kanuni ya Maandiko tunapaswa kuzingatia kile Kristo alisema juu ya Biblia.

Katika Luka 24:44, Yesu alielezea kwamba kuna mgawanyiko mkubwa tatu wa Agano la Kale: Sheria ya Musa, Manabii, na Zaburi. Kisha akawaita "maandiko" katika mstari wa 45. Agano la Kale lingekuwa Biblia pekee ambayo Kristo alikuwa nayo alipokuwa akitembea duniani. Agano Jipya lingeandikwa na kisha kukusanywa rasmi miongo kadhaa baada ya kifo chake.

Huenda umejiuliza kwa nini wanaakiolojia na wanadini walifurahishwa sana na ugunduzi wa Hati-kunjo za Bahari ya Chumvi karibu miaka 75 iliyopita na uvumbuzi uliofuata unaohusiana na Biblia katika eneo hilo hilo. Imeunganishwa moja kwa moja na kile Kristo alisema juu ya Agano la Kale.

Mnamo 1947, mchungaji wa Bedouin aligundua kukunjwa kwa ngozi kwenye pango huko Wadi Qumran karibu na Bahari ya Chumvi. Hati hiyo ya miaka 2,000 ilikuwa nakala ya kitabu cha Agano la Kale cha Isaya. Wanaakiolojia waligundua kuwa maandishi ya kitabu hicho kimsingi yalikubaliana na kitabu cha sasa cha Isaya, pamoja na mgawanyiko wake wa sura 66.

Ndani ya miaka minne baada ya kupatikana huku, maandishi zaidi yaliyo na vitabu 19 vya Biblia yaligunduliwa katika mapango ya karibu. Nyaraka hizi, zote za miaka 100-300 kabla ya Kristo kuishi Duniani, zilisaidia kuthibitisha kwamba Agano la Kale lilishikilia ukweli wake kwa karne nyingi.

Wale wanaofuatilia somo hili kwa karibu wanajua kwamba kuna tofauti kati ya maandishi yaliyogunduliwa karibu na Bahari ya Chumvi na maandishi rasmi ya Biblia. Walakini hii ilitarajiwa kwani Yesu hakuwahi kutambua madhehebu ya Bahari ya Chumvi kuwa na mamlaka juu ya kudumisha maandishi ya Kiebrania ya Wamasoreti (zaidi juu ya hii baadaye).

Tafsiri za Biblia, hata kulingana na maandishi rasmi, zitakuwa na tofauti fulani kila wakati. Isipokuwa unasoma Agano la Kale katika Kiebrania chake cha asili au Agano Jipya katika Kiaramu au Kigiriki yake ya asili, labda unasoma neno kwa neno au tafsiri ya mawazo. Je, tofauti hizi zisizoepukika zinamaanisha kuwa Biblia haiwezi kuaminiwa? Mbali na hilo.

Watafsiri wa lugha wanajua kila wakati kuna mapungufu katika tafsiri wakati wa kubadilisha lugha moja hadi nyingine. Maneno au misemo fulani inaweza kuwa ya kipekee bila tafsiri inayolingana katika lugha mpya. Pia, watafsiri wanaweza kuingilia tafsiri yao wenyewe kwa maandishi bila kukusudia au kwa advertinated.

Mungu alijua hii ingetokea wakati alichagua kutumia wanadamu kuhifadhi Maandiko. Alikusudia maneno Yake yaendelee kueleweka kwa vizazi vijavyo. Biblia ni kitabu hai kinachotumia lugha hai ambazo hubadilika kwa muda. Ukweli kwamba Neno la Mungu linabaki kueleweka kwa hadhira ya kisasa inathibitisha kuwa Yeye anaongoza mchakato huo.

Kuna aina mbili za tafsiri unazoweza kuzingatia kwa ajili ya kujifunza Biblia—neno kwa neno na mawazo-kwa-mawazo.

Tafsiri za Biblia neno kwa neno hujaribu kubadilisha kila neno kuwa lugha mpya. Wao ni wa kuaminika zaidi kuliko tafsiri za kufikiria-kwa-mawazo. Hata hivyo, mojawapo ya mapungufu ya tafsiri za neno kwa neno ni maana asili inaweza kupotea inapoletwa katika lugha ya kisasa. Hii ndio sababu mistari mingine ya Biblia ni ngumu kuelewa kikamilifu au inaonekana kupingana na mistari mingine.

Tafsiri ya mawazo-kwa-mawazo ni jaribio la kuwasilisha maana iliyokusudiwa ya kifungu. Hizi ni virutubisho vyema kwa tafsiri ya neno kwa neno—lakini kuna matoleo mengi, mengi ya haya na mengi hayana uwezo wa kujua ni ipi bora zaidi.

Labda tafsiri ya Kiingereza ya kuaminika zaidi ni King James Version kutoka mwaka wa 1611. Ni tafsiri ya neno kwa neno ambayo inawasilisha kwa ufanisi dhamira ya waandishi.

Jukumu la Wayahudi

Biblia inasema katika sehemu kadhaa kwamba Mungu alichagua Wayahudi kuhifadhi Maandiko. Angalia: "Myahudi ana faida gani basi? Au kuna faida gani ya tohara? Mengi kwa kila njia: hasa, kwa sababu hiyo walipewa maneno ya Mungu" (Rum. 3: 1-2). Maneno hapa yanarejelea maneno ya Mungu.

Historia inaonyesha kwamba hakuna Biblia ya Kiebrania iliyopotea. Hata kupitia vita na mateso, watu wa Kiyahudi walihifadhi vitabu vya Agano la Kale katika siku za Yesu ili viwe sawa na vile vinavyosomwa katika masinagogi na makanisa leo.

Kile ambacho Wayahudi walihifadhi kinajulikana kama maandishi ya Kiebrania ya Masoreti. Maandishi ya Wamasoreti yalikusanywa kwa uangalifu na kuratibiwa kutoka kwa maandishi ya asili ya Maandiko ya Kiebrania.

Wakati uandishi wa mwisho wa kila sehemu ulipokamilika, waandishi wa Kimasoreti walihesabu na kurekodi jumla ya aya, maneno na herufi katika maandishi ili kuruhusu marekebisho yoyote kugunduliwa. Matibabu haya makali ya maandishi ya Wamasoreti yanaelezea uthabiti wa ajabu unaopatikana katika maandishi ya Agano la Kale tangu wakati huo. Maandishi ya Wamasoreti yanakubaliwa ulimwenguni kote kama Biblia halisi ya Kiebrania, The Encyclopedia Britannica inasema.

Kristo alisema nini zaidi kuhusu Maandiko? Alisema ilihifadhiwa "kuanzia kwa Musa na manabii wote" (Luka 24:27). Wengi hawafikirii kwamba wanadamu walikuwa na njia ya kuhifadhi maandishi hata maelfu ya miaka iliyopita—hawakukabidhiwa kwa watu wajinga au wasio na elimu.

Akizungumzia Musa, kitabu cha Matendo kinasema: "Huyu ndiye aliyekuwa katika kanisa jangwani pamoja na malaika aliyezungumza naye katika mlima Sinai, na baba zetu, ambaye alipokea maneno ya uhai kutupa" (7:38). Musa alirekodi na kukusanya vitabu vyote vitano vya Sheria (pia huitwa Pentateuch) wakati wa miaka 40 ya Israeli jangwani. Alitumia hati za kabla ya Mafuriko na vyanzo vingine kuandika Mwanzo.

Musa aliwasilisha vitabu vitano kwa ukuhani wa Israeli ambao walivihifadhi katika Sanduku la Agano, kifua maalum kilichoundwa kuhifadhi maandishi haya kati ya vitu vingine (Kumbukumbu la Torati 31: 9). Chini ya mamlaka ya kuhani mkuu, waandishi walifanya nakala za hati-kunjo hizi kwa ajili ya kusambazwa. Wengine kando na Musa pia walichangia sehemu muhimu za Sheria, pamoja na Samweli kuhani (I Sam. 10:25).

Lakini ni Ezra ambaye anaweza kuwa mtu mashuhuri zaidi katika uhifadhi wa maandiko ya Kiebrania. Wachache, hata miongoni mwa wasomaji wa Biblia na waalimu wa Kikristo, wanathamini kikamilifu jukumu lake katika kuhifadhi Neno la Mungu.

Ezra alikuwa kuhani na mwandishi katika karne ya 5 KK ambaye alikusanya vitabu vyote na kufanya mtakatifu wa mwisho wa Agano la Kale. Pamoja na kunakili kwa uangalifu maandiko alipoyapokea, Ezra aliongozwa na Mungu kuingiza maelezo ya wahariri ili kuleta uwazi kwa wasomaji wa wakati wake na katika siku zijazo. Baadhi ya maelezo yanayohusishwa na Ezra ni Mwanzo 14: 7, 17; 23:2, 19; 36: 31-39. Kuhani baadaye aliongeza maoni katika Kumbukumbu la Torati 34: 5-6, 10 juu ya kifo cha Musa kwani ni wazi hakuweza kuandika mazishi yake mwenyewe.

Kupitia Ezra na wengine, Mungu alihakikisha uhifadhi wa maandiko wakati wa utumwa wa Wayahudi huko Babeli. Msimamo wa mamlaka wa nabii Danieli katika taifa la mataifa ulimruhusu kuhifadhi nakala kadhaa (Dan. 9: 2, 11).

Ulinzi wa kimungu wa Biblia pia ulikuja baada ya uharibifu wa Hekalu huko Yerusalemu mnamo AD 70. Uhifadhi wa maandishi baadaye ukawa kazi ya madhehebu ya kidini badala ya serikali ya Kiyahudi.

Wayahudi wengine walijaribu kuanzisha nakala haramu za maandiko kwa karne nyingi. Kwa mfano, Septuagint—tafsiri ya Kigiriki ya Agano la Kale—ilitafsiriwa na wasomi 72 wa Kiyahudi. Haikubaliani na toleo rasmi la Kiebrania.

Walakini kulikuwa na Wayahudi ambao walihakikisha uadilifu wa maandishi ya asili kama Mungu alivyoahidi. Kristo aliahidi katika Mathayo 26:54, 56: "Lakini basi maandiko yatatimiaje, kwamba lazima iwe hivyo?...Lakini haya yote yalifanyika, ili maandiko ya manabii yatimie." Yesu asingethibitisha ukweli wa Maandiko ikiwa Wayahudi hawakuishika vizuri.

Kisha wakaja Wagiriki

Ingawa Wayahudi wa karne ya kwanza haswa wenye mamlaka ya juu walimkataa Yesu Kristo, hawakuweza kumzuia Mungu kuhifadhi Maandiko yote.

Unabii katika Isaya 8: 13-17 unaelezea kwamba Masihi angewafanya watumishi wafunge na kutia muhuri rekodi iliyoandikwa ya maisha yake. Ili kutimiza unabii huo, maandishi juu ya Kristo—ambayo yangeunda Agano Jipya—yangepaswa kupewa umuhimu mkubwa kama maneno yaliyohifadhiwa ya Agano la Kale.

Ili kuwakwepa Wayahudi ambao hawangekubali maandishi ya Agano Jipya, Mungu aligeukia lugha ya Kigiriki. Waandishi na wasemaji wa Kigiriki walichukua jukumu la kuhifadhi injili za Kristo na maandishi ya Kanisa la Agano Jipya. Hatimaye, maandishi kutoka kwa mitume na wanafunzi wengine wa Kristo yaliendelea kutangazwa kuwa mtakatifu kama sehemu ya Biblia.

Mtume Paulo aliwahakikishia wale waliokuwa Roma kwamba kutokuamini kwa Wayahudi hakuhusiana na uadilifu wa Biblia. Angalia: "Je, ikiwa baadhi ya [Wayahudi] hawakuamini? Je, kutokuamini, kwao kutafanya imani ya Mungu kuwa haina athari? Mungu apishe mbali: ndiyo, Mungu awe wa kweli, lakini kila mtu ni mwongo; kama ilivyoandikwa, Ili mpate kuhesabiwa haki katika maneno yako, na upate kushinda utakapohukumiwa" (Rum. 3: 3-4).

Hapo awali Wayahudi walikuwa na faida juu ya Wagiriki tangu walipopokea maneno ya Mungu kwa mara ya kwanza. Wakati Wayahudi walipuuza ujumbe wa Kristo, Mungu alimfufua mtume Paulo kwenda kwa ulimwengu unaozungumza Kigiriki na ujumbe huo huo.

Paulo alikwenda karibu peke yake kwa Wagiriki na ulimwengu unaozungumza Kigiriki akitimiza unabii wa Agano la Kale uliorudiwa katika Warumi 10: 19-20: "Lakini nasema, Je, Israeli hakujua? Kwanza Musa akasema, Nitawachochea wivu kwa wale ambao si watu, na kwa taifa la kipumbavu nitawakukasirisha. Lakini Isaya ana ujasiri sana, na akasema, Nilipatikana kati ya wale ambao hawakunitafuta; Nilidhihirishwa kwa wale ambao hawakuniomba."

Mungu aliwatumia Wagiriki "wapumbavu" (waliita hii kwa sababu ya ubatili wao na ujinga wa maandiko ya Agano la Kale) kuwachochea Wayahudi kwa wivu, ingawa Wagiriki hawakumtafuta Mungu peke yao. Kuanzia wakati huu na kuendelea, Mungu "hakufanya tofauti kati ya Myahudi na Mgiriki" (Rum. 10:12).

Mpito huu wa kufanya kazi na Wagiriki badala ya kufanya kazi na Wayahudi pekee unathibitisha kwamba Mungu daima alikusudia kueneza Neno Lake kwa wanadamu wote bila kujali asili ya kikabila.

Mungu aliwahimiza Wagiriki kunakili na kuchapisha maandishi ya Agano Jipya katika lugha yao. Wasamaria, Walatini na Wamisri wote walifanya majaribio ya kutafsiri Agano Jipya, lakini walibadilisha na hivyo kuharibu maandishi. Ni Wagiriki tu walionakili na kuhifadhi Agano Jipya kwa usahihi.

Karibu maandishi 4,500 ya Kigiriki yaliyochunguzwa na wataalam yanathibitisha uadilifu na usafi wa Agano Jipya la kisasa. Mnamo 1935, kipande cha injili ya Yohana kwa Kigiriki kilichoanzia wakati wa Mtawala wa Kirumi Trajan, AD 98 hadi 117, kiligunduliwa huko Misri. Kipande hicho kilionyesha kwamba Agano Jipya lote, kwa mpangilio unaofaa, lilikuwa likizunguka ndani ya miaka 20 baada ya kifo cha mtume Yohana.

Huu ni ushahidi kwamba Neno la Mungu lililindwa kwa maelfu ya miaka na kupitia tafsiri za lugha nyingi. Lakini Maandiko yalifanikiwaje katika nchi na mabara?

Rekodi ya Agano Jipya ilikuwa imekamilika baada ya Yohana, lakini maandishi mengi ya asili yalibaki ndani. Mnamo 1453, Waturuki walishinda Constantinople, mji mkuu wa ulimwengu wa Uigiriki. Wagiriki walipokimbilia magharibi, walichukua maandishi yao ya Biblia yaliyohifadhiwa. Hati hizi zilienea katika ulimwengu wa kidini uliotawaliwa wakati huo na tafsiri ya Kilatini ya Vulgate ya Biblia.

Vulgate ya Kilatini ilikuwa kazi ya Jerome, msomi wa Biblia aliyeagizwa na Kanisa Katoliki kutoa toleo la Kilatini la Biblia. Alitumia tafsiri nyingi za Kilatini ambazo zote zilitofautiana. Kama matokeo, Vulgate haitegemei kwa karibu Agano Jipya la Kigiriki la asili. Badala yake inarudi nyuma kwa ushawishi wa Septuagint na Alexandria. Jerome mwenyewe alikiri tafsiri za Kilatini alizotumia ziliharibiwa.

Mfano mmoja wa kasoro zake ni nyongeza ya maandishi katika I Yohana 5: 7, ambayo inamtaja Mungu kama utatu—Baba, Mwana na Roho Mtakatifu. Hii iliingia katika King James Version kupitia Vulgate ya Kilatini. Walakini, aya hii haikuwa katika maandishi yoyote ya Kigiriki.

Licha ya makosa yake, Vulgate ya Kilatini ilitawala ulimwengu wa Magharibi kwa miaka 1,300. Ilikuwa "Biblia" pekee iliyopatikana wakati wa Zama za Kati.

Nyongeza katika waraka wa Yohana licha ya hayo, Biblia ya KJV ilitoka kwa maandishi ya Kigiriki yenye mamlaka ya Agano Jipya na maandishi ya Kiebrania ya Kimasoreti kwa Agano la Kale.

Vitabu vingine?

Apocrypha na zile zinazoitwa vitabu vya Biblia vilivyopotea zinafaa wapi? Kwa kuanzia, hakuna moja iliyokusudiwa kuwa sehemu ya mwisho ya kanuni za Biblia.

Apocrypha ina vitabu saba kamili na sehemu za zingine tatu. Kwa kawaida hupatikana katika kile kinachoitwa Biblia ya Kikatoliki ya leo. Vitabu saba kamili vya apokrifa ni: Tobit, Judith, Hekima ya Sulemani, Ecclesiasticus, Baruku na I na II Wamakabayo. Vitabu vya sehemu ni "Wimbo wa Watoto Watatu Watakatifu" ulioingizwa katikati ya Danieli 3 pamoja na "Susana na Wazee" na "Bel na Joka" ulioongezwa mwishoni mwa Danieli.

Apocrypha ni neno la Kigiriki linalomaanisha "siri" au "siri." Hii inaweza kuongeza mvuto wao—watu wanavutiwa na siri na maarifa yaliyofichwa. Lakini apocrypha ina mchanganyiko wa ukweli wa kihistoria na makosa. Kwa Kiingereza, visawe vya "apocryphal" ni pamoja na maneno "isiyo ya kweli" na "isiyo ya kweli." Hii inaonyesha hata jamii inaelewa bila kufafanua maandishi haya hayawezi kuaminiwa!

Lakini ikiwa bado unafikiri apocrypha inaweza kuwa na manufaa fulani , fikiria hili.

Agano Jipya lina takriban nukuu 263 za moja kwa moja na 370 zisizo za moja kwa moja za Agano la Kale. Katika kila moja ya haya, Kristo na mitume hawakuwahi kurejelea apokrifa. Sio wakati mmoja .

Waandishi wa Kiyahudi walioidhinishwa kuhifadhi Agano la Kale hawakukubali apocrypha. Jerome aliiacha nje ya Vulgate kwa sababu alijua ilikuwa imejaa makosa. Hata Kanisa Katoliki lilizuia kutangaza apocrypha sawa na vitabu rasmi vya Biblia hadi Baraza la Trent mnamo 1563.

Kipande kingine maarufu cha apokrifa ni kitabu cha Henoko, ambacho kimejaa nadharia za eskatolojia na ufunuo unaodhaniwa. Wafuasi wa kitabu hicho wanahusisha uhalali wake na kumbukumbu moja kwa mzalendo wa Biblia Henoko katika Yuda 1: 14-15. Walakini aya hiyo haitaji kitabu, na kitabu kinakwenda mbali zaidi ya sentensi moja katika kitabu kifupi cha Yuda.

Kinachojulikana kama "vitabu vilivyopotea vya Biblia" vinaweza kuwa ngumu zaidi kutambua kama kanuni za Biblia kwani kwa kweli zinarejelewa katika Maandiko yaliyoidhinishwa. Vitabu na eneo lao katika Biblia ni:

• Kitabu cha Vita vya Bwana (Hesabu 21:14)

• Kitabu cha Yasher (Yos. 10:13; II Sam. 1:18)

• Kitabu cha Matendo ya Sulemani (I Fal. 11:41)

• Kitabu cha Nathani Mtume (I Mambo ya Nyakati 29:29)

• Kitabu cha Gadi Mwonaji (I Mambo ya Nyakati 29:29)

• Unabii wa Ahiya Mshilo (II Mambo ya Nyakati 9:29)

• Maono ya Iddo Mwonaji (II Mambo ya Nyakati 9:29)

Vitabu vinne vya mwisho viliorodheshwa katika vitabu ambavyo Ezra alitangaza kuwa mtakatifu. Lakini hakuziongeza kwenye kanuni kwa sababu Mungu hakuwahi kumuidhinisha kufanya hivyo. Kwa maana, "vitabu vilivyopotea" hivi havikupotea. Hazikukusudiwa kutangazwa kuwa watakatifu.

Walakini vitabu hivi viliorodheshwa katika Maandiko. Kwa nini? Labda zilikuwa rasimu ambazo Mungu aliongoza kusaidia kuchangia vitabu vikubwa katika Biblia. Kwa sababu yoyote, Mungu hakuwajumuisha katika toleo la mwisho la Neno Lake.

Kanuni za Biblia ni somo kubwa na la kiufundi lenye athari kubwa kwa wale wa imani ya Kikristo. Hatimaye, wasomaji wa Biblia wanahitaji kuamini kwamba maneno wanayojifunza na kuishi nayo ni safi na yasiyoghushiwa.

Unaweza kuamini ukweli wa Biblia ya kisasa kama Neno la Mungu lililovuviwa, na kwamba inabeba ujumbe sawa na ilivyokuwa milenia iliyopita. Fikiria njia mbadala: kumwamini na kumwabudu Mungu asiyeweza kuhakikisha maneno pekee aliyoacha yalihifadhiwa na kubaki safi. Kiumbe kama huyo hangestahili kuabudiwa.

Ili kujifunza zaidi kuhusu uhalisi wa Biblia, soma makala yetu ya sehemu mbili yaUkweli wa kweli "Biblia Iliwekwa Watakatifu?" kwenye tovuti yetu.